آیا گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک لازم است؟

رانندگی با لیفتراک یکی از مشاغل فنی تخصصی در حوزه انبارداری، حمل‌ونقل صنعتی و لجستیک محسوب می‌شود. برخلاف برخی تصورات، برای کار با لیفتراک باید گواهینامه یا مدرک معتبر داشت؛ چرا که عدم آشنایی با اصول کار با لیفتراک می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری هم برای انسان و هم برای تجهیزات به همراه داشته باشد. در این مقاله به‌صورت کامل گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک، نهاد های مسئول صدور، شرایط دریافت آن و آیا نوع لیفتراک روی نوع گواهینامه تاثیر دارد یا خیر را بررسی می‌کنیم. همچنین نگاهی کوتاه به الزامات کشورهای دیگر نیز خواهیم داشت.

چرا گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک اهمیت دارد؟

استفاده از لیفتراک نیاز به مهارت بالا، شناخت دستگاه و رعایت کامل اصول ایمنی دارد. خطا در عملکرد راننده می‌تواند منجر به واژگونی لیفتراک، صدمه به افراد و حتی در مواقعی خطر آتش سوزی لیفتراک با تخریب کالاها و آسیب به زیرساخت‌های انبار یا کارخانه شود. به همین دلیل:

• در بسیاری از شرکت‌ها و کارخانجات، داشتن مدرک لیفتراک الزامی است.

• نداشتن گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک، مسئولیت حقوقی کارفرما و اپراتور را در صورت بروز حادثه افزایش می‌دهد.

• در پروژه‌های رسمی، معمولاً بازرس ایمنی یا کارفرما، ارائه مدرک را پیش‌شرط استخدام اعلام می‌کند.

گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک در ایران

در ایران، برای رانندگی با لیفتراک به‌طور رسمی، دریافت گواهینامه‌ای تحت عنوان کارت مهارت اپراتوری لیفتراک از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای الزامی است. گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک پس از طی دوره آموزشی و قبولی در آزمون تئوری و عملی به متقاضی اعطا می‌شود.

نکته مهم: پلیس راهنمایی و رانندگی، گواهینامه‌ای با عنوان «رانندگی لیفتراک» صادر نمی‌کند. بنابراین مدرک معتبر در ایران، همان مدرک فنی‌حرفه‌ای است.

گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک در ایران

مراحل دریافت گواهینامه لیفتراک از فنی حرفه‌ای

دریافت مدرک مهارت اپراتوری لیفتراک شامل مراحل زیر است:

1. ثبت‌نام در آموزشگاه معتبر

ابتدا باید در یکی از آموزشگاه‌های دارای مجوز رسمی از سازمان فنی و حرفه‌ای ثبت‌نام کنید. این آموزشگاه‌ها در اکثر شهرها فعال هستند.

2. شرکت در دوره آموزشی

دوره‌های لیفتراک معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ ساعت آموزش دارند که شامل دو بخش است:

• آموزش تئوری: آشنایی با اجزای لیفتراک، قوانین ایمنی، نحوه بارگیری، نحوه گردش، نگهداری اولیه، و آشنایی با حوادث رایج.

• آموزش عملی: رانندگی با لیفتراک در محیط شبیه‌سازی‌شده، مانور در فضاهای محدود، بارگیری و تخلیه ایمن.

3. آزمون تئوری

پس از پایان دوره، آزمون کتبی برگزار می‌شود که شامل سوالات چندگزینه‌ای از مطالب آموزشی است.

4. آزمون عملی

در مرحله بعد، متقاضی باید در یک فضای عملی با دستگاه واقعی، مهارت رانندگی، بارگیری، حرکت در مسیر، پارک و تخلیه ایمن را نشان دهد.

5. دریافت گواهینامه مهارت

در صورت قبولی در هر دو آزمون، کارت مهارت «اپراتور لیفتراک» صادر می‌شود که مورد تایید کارفرماها و ارگان‌های نظارتی است.

آیا نوع لیفتراک در نوع گواهینامه تفاوت ایجاد می‌کند؟

بله، تا حدی. لیفتراک‌ها انواع مختلفی دارند که بر اساس نوع سوخت، ساختار و محل استفاده تقسیم‌بندی می‌شوند. از جمله:

• لیفتراک دیزلی: برای فضاهای باز و بارهای سنگین

• لیفتراک برقی: مناسب محیط‌های بسته و سالن‌های انبار

• لیفتراک دوگانه‌سوز (گازسوز/بنزینی)

• لیفتراک‌های انبارداری (ریچتراک، استاکر، جک پالت برقی)

در دوره‌های آموزشی فنی حرفه‌ای، معمولاً لیفتراک دیزلی یا دوگانه‌سوز آموزش داده می‌شود. اگر قرار است با دستگاه خاصی کار کنید (مثلاً لیفتراک برقی یا ریچتراک)، پیشنهاد می‌شود حتماً در دوره تخصصی همان مدل شرکت نمایید.

گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک

آیا می‌توان بدون گواهینامه با لیفتراک کار کرد؟

از نظر قانونی، گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک الزامیست و استفاده از لیفتراک بدون مدرک معتبر، به‌ویژه در محل‌های کاری رسمی و تحت نظارت وزارت کار، غیرمجاز است. در صورت بروز حادثه، هم اپراتور و هم کارفرما مسئول شناخته می‌شوند. همچنین ممکن است شرکت در صورت بازدید بازرسان، با جریمه یا توقف فعالیت مواجه شود.

شرایط سنی و تحصیلی برای دریافت مدرک لیفتراک

• حداقل سن: ۱۸ سال

• حداقل مدرک تحصیلی: معمولاً نیاز به مدرک خاصی نیست، اما سواد خواندن و نوشتن الزامی است.

• توانایی جسمی: سلامت بینایی، شنوایی و هماهنگی بدنی برای شرکت در کلاس‌ها و آزمون عملی

بیشتر بخوانید : بهترین برندهای لیفتراک

گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک در کشور های دیگر

گواهینامه لیفتراک در کشورهای دیگر

در کشورهای توسعه‌یافته، قوانین ایمنی و صلاحیت اپراتورهای لیفتراک بسیار سخت‌گیرانه‌تر از ایران است. در ادامه برخی الزامات گواهینامه برای رانندگی با لیفتراک را مرور می‌کنیم:

🇩🇪 آلمان

اپراتور باید مدرک Gabelstaplerschein از مراکز آموزش ایمنی صنعتی دریافت کند و به‌صورت سالانه ارزیابی شود.

🇨🇦 کانادا

کار با لیفتراک تنها با گذراندن دوره‌های تاییدشده توسط وزارت کار هر ایالت ممکن است. آموزش‌ها شامل قوانین ایمنی، تئوری و کار عملی است.

🇦🇺 استرالیا

دارا بودن مجوز LF licence تحت نظارت Safe Work الزامی است. شرکت در دوره آموزشی معتبر و قبولی در آزمون رسمی برای اخذ این مجوز لازم است.

جمع‌بندی

“داشتن مدرک مهارت از سازمان فنی و حرفه‌ای، شرط لازم و قانونی برای رانندگی با لیفتراک در ایران است. این مدرک نه‌تنها ایمنی فردی و محیط کار را تضمین می‌کند، بلکه اعتبار شغلی اپراتور را نیز افزایش می‌دهد.”

اگر قصد دارید به‌عنوان اپراتور لیفتراک مشغول به کار شوید، حتماً در یکی از دوره‌های آموزشی معتبر ثبت‌نام کرده و مدرک رسمی دریافت کنید.

سوالات متداول درباره گواهینامه رانندگی لیفتراک

1. آیا برای رانندگی با لیفتراک نیاز به گواهینامه راهنمایی و رانندگی هست؟

خیر. گواهینامه رانندگی خودروهای سبک و سنگین ربطی به لیفتراک ندارد. برای اپراتوری لیفتراک باید مدرک مهارت فنی و حرفه‌ای دریافت کنید.

2. آیا مدرک فنی‌حرفه‌ای لیفتراک در کارخانه‌ها و پروژه‌های صنعتی معتبر است؟

بله. این مدرک معتبرترین مدرک اپراتوری لیفتراک در ایران محسوب می‌شود و در بسیاری از شرکت‌ها، کارخانه‌ها، انبارها و پروژه‌ها مورد تایید است.

3. آیا گواهینامه لیفتراک تاریخ انقضا دارد؟

در ایران، مدرک مهارت اپراتوری لیفتراک معمولا بدون تاریخ انقضا صادر می‌شود. با این حال، برخی شرکت‌ها ممکن است از اپراتورها بخواهند هر چند سال یکبار دوره بازآموزی ببینند.

4. دوره آموزش لیفتراک چند روز طول می‌کشد؟

مدت زمان دوره بسته به آموزشگاه و سطح کلاس‌ها متغیر است، اما معمولاً بین ۳ تا ۷ روز به طول می‌انجامد (حدود ۳۰ تا ۶۰ ساعت آموزش تئوری و عملی).